De Logica van het Gevoel

Momenteel lees ik het boek Logica van het Gevoel, van Arnold Cornelis. De veelzeggende ondertitel luidt “Filosofie van de Stabiliteitslagen in de Cultuur als Nesteling der Emoties“.  Ik zal zo nog kort iets zeggen over zijn sociale kennistheorie. Hoewel ik net begonnen ben, kom ik al geregeld pareltjes van inzicht tegen.  Neem deze passage:

stupid_man_smart_earth

De logica van het gevoel ontgaat ons nogal eens…

We zouden iedere morgen, naast onze vitamines ook drie pillen moeten slikken, dat zou het goedkoopste zijn en daar gaat het toch blijkbaar om, ofschoon ik het daar als filosoof natuurlijk helemaal niet mee eens ben. De eerste pil zou dan zijn om de angst te bezweren, zodat we rustig, maar half suf naar ons werk kunnen gaan. De tweede pil is bedoeld om de boosheid te bestrijden, het is een pil tegen de stress en de hoge bloeddruk, want dat zijn de verkapte vormen van boosheid in onze maatschappij. De derde pil is dan om het verdriet te bestrijden, dat is een antidepressivum, zodat mensen de droefheid niet meer hoeven voelen die gepaard gaat met de systematische zelfontkenning in hun bestaan. Bij iedere pil die wij slikken wordt er stilzwijgend een boodschap toegevoegd, dat er iets aan de hand zou zijn met onze geest. Maar is dat nu wel zo?

Er kan ook iets aan de hand zijn met de cultuur, want de cultuur stabiliseert onze emoties als het goed is. Als de cultuur ons gevoel en onze emoties niet stabiliseert, dan vallen we terug op angst, boosheid, of verdriet. – Arnold Cornelis

In het kort komt de sociale kennistheorie van Arnold Cornelis hier op neer (zoals ik het begrijp): elk mens heeft een aangeboren verlangen, dit noemt hij logisch onbewuste sturing, ofwel de logica van het gevoel. Het is de onbewuste filosofie die ons handelen drijft. Deze logica wil zichzelf weerspiegeld zien in de omgeving. Dit is een proces. In dat proces creëert de logica van het gevoel emotionele stabiliteitslagen: sociale structuren en patronen die de basale emoties (angst, boosheid, verdriet) een plek geeft zodat ze niet in chaos uitmonden. Hij noemt dit dus: stabiliteitslagen in de cultuur als nesteling der emoties.

  • De eerste is die van het natuurlijk systeem, de laag waarin de energie van angst wordt omgezet in geborgenheid en veiligheid.
  • In de tweede laag, die van het sociaal regelsysteem, wordt boosheid omgezet in erkenning en bekwaamheid.
  • De derde laag, die volgens Cornelis zich in onze tijd vormt, is die waarin verdriet wordt omgezet in zelfherkenning en noemt Cornelis de stabiliteitslaag van de communicatieve zelfsturing.

Zoals gezegd, ik heb nog een lange weg te gaan in dit boek, maar wilde er toch alvast dit over kwijt: Ik proef een zelfde manier van systemisch denken over de menselijke geest als bij Maturana en Varela (bekend van de Santiago Theory of Cognition), Gregory Bateson en ook Pierre Teilhard de Chardin, met zijn theorie over het ontstaan van de noösfeer. Ook natuurlijk de morfogenetische velden van Rupert Sheldrake komen bij me op; drie decennia onderzoek  van PEAR in Princeton, het verwante Global Consciousness Project van Roger Nelson en ik kan eindeloos doorgaan. Het collectief menselijk bewustzijn is hot. Sociale media kanaliseren bliksemsnel iedere emotionele scheet. Beheersing en controle, instrumenten van het sociaal regelsysteem, werken niet meer als vroeger. Een nieuwe dimensie van complexiteit wordt toegevoegd aan het menselijk leven.

Fascinerend. Nu ga ik verder lezen.

logicavanhetgevoel

Filosofie van de Stabiliteitslagen in de Cultuur als Nesteling der Emoties

Nou?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s